İçeriğe geç

Fikir 2/6

Olmayan tarihleri de say

f

Fooled by Randomness'a dalıyoruz. Gerçekten önemli 6 fikir.

Şans, zekâ gibi görünebilir

İyi bir yıl geçiren yatırımcı çoğu zaman kendini kurnaz sanır; oysa aynı sonuç, henüz patlamamış bir kumarın hali de olabilir.
  • İyi bir yıl geçiren yatırımcı çoğu zaman kendini kurnaz sanır; oysa aynı sonuç, henüz patlamamış bir kumarın hali de olabilir.
  • Diş hekimliği gibi mesleklerde servet yavaş ve istikrarlı birikir; bazı piyasa başarıları ise ender ve yıkıcı bir olay gelene kadar parlak durur.
  • Birinin zenginliği, yönteminin sağlam olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Olmayan tarihleri de say

Hayat bize yalnızca gerçekleşen yolu gösterir.
  • Hayat bize yalnızca gerçekleşen yolu gösterir.
  • Oysa aynı kararı yüz kez tekrarlasan, pek çok alternatif sonuca da varırdın.
  • Rus ruleti oynayıp hayatta kalan biri “stratejim çalıştı” diyebilir; görünmeyen diğer odacıklar da hikâyenin parçasıdır.

Sık kazanmak yetmez

Bir strateji çoğu gün kâr edip nadiren batırıyorsa, ortalama aldatıcıdır.
  • Bir strateji çoğu gün kâr edip nadiren batırıyorsa, ortalama aldatıcıdır.
  • Asıl mesele kazançların sıklığı değil, kaybın eğridir.
  • Küçük ve sık zaferler, tek bir nadir felaketi örtebilir.

Bir siyah kuğu yeter

“Bütün kuğular beyazdır” önermesini bin beyaz kuğu güçlendirir gibi durur; tek bir siyah kuğu onu yıkmaya yeter.
  • “Bütün kuğular beyazdır” önermesini bin beyaz kuğu güçlendirir gibi durur; tek bir siyah kuğu onu yıkmaya yeter.
  • Geçmişte görmediğin bir olay, olmayacağı anlamına gelmez.
  • Piyasada, işte ve hayatta “şimdiye kadar olmadı” diye kurulan güvenlik, çoğu zaman bir göz yanılsamasıdır.

Görünen kazananlar yanıltır

Kitapçılardaki başarı hikâyeleri, yarışmayı kaybedenleri göstermez.
  • Kitapçılardaki başarı hikâyeleri, yarışmayı kaybedenleri göstermez.
  • Zengin komşu görünür; aynı oyunu oynayıp silinen yüzlerce kişi sessiz kalır.
  • Hayatta kalanları örnek alıp “yöntem bu, herkese işler” demek, hayatta kalma yanılgısıdır.

Zihin olasılığı körleştirir

İnsan beyni hikâye sever, ihtimal sevmez.
  • İnsan beyni hikâye sever, ihtimal sevmez.
  • Kaybın acısı kazancın tadından ağır gelir, son işlem ruh halini belirler, tesadüfi dizilerde desen ararız.
  • Bu yüzden “şu ana kadar hep böyle oldu” duygusu, sağlam bir hesap sanılır.
Fooled by Randomness — Fikirlik